Znajdź pracę SZYBCIEJ!

Zarejestruj się
w logo
i otrzymaj
darmowy e-book!

DARMOWY E-BOOK!

book

Zostań młodym profesjonalistą!

Zdobądź pracę swoich marzeń!

ZAREJESTRUJ SIĘ

sonda

Pytanie do eksperta: jak wziąć urlop wypoczynkowy?

http://youngpro.pl/uploads/artykuly/artykul_31c620ba599299353.jpg
Pytanie do eksperta: jak wziąć urlop wypoczynkowy?
Rozpoczynając pierwszą czy kolejną przygodę zawodową nie myślimy na samym początku pracy o tak błahym aspekcie jak urlop. Naszą uwagę kierujemy na nowe zadania, znajomości czy kulturę organizacyjną. Po kilku tygodniach, miesiącach przychodzi pierwsze zmęczenie i wtedy w naszych głowach kiełkuje pomysł na urlop. Kiedy możemy go brać, jak rozumieć artykuły Kodeksu Pracy i jakie prawo ma pracownik względem urlopu doradzają specjalistki ds. kadr i płac z Grafton Recruitment – Jolanta Hryszkiewicz i Iwona Szwarc.

Sezon urlopowy w pełni, a więc drogi pracodawco i pracowniku…
Urlop: coroczny (art. 161 Kodeksu Pracy), nieprzerwalny (art. 162 Kodeksu Pracy) i płatny (przysługuje za niego wynagrodzenie urlopowe zgodnie z rozporządzeniem urlopowym), to z pewnością prawo każdego pracownika – prawo, którego zrzeczenie się nie jest możliwe.

Zgodnie z art. 161 Kodeksu Pracy pracodawca jest obowiązany udzielić pracownikowi urlopu w tym roku kalendarzowym, w którym pracownik nabył do niego prawo. W dużych zakładach urlopy udzielane są zgodnie z planem urlopów. Moim zdaniem, odpowiednio wczesne i uwzględniające interesy obu stron, planowanie urlopów jest dla pracownika bardziej korzystne, niż jego brak, chociażby z powodu „niezmienialności” – przesunięcie terminu urlopu może nastąpić tylko w przypadku szczególnych potrzeb pracodawcy lub na wniosek pracownika umotywowany ważnymi przyczynami (art. 164 Kodeksu Pracy). Obecnie jednak obowiązujące przepisy pozwalają na rezygnację z planu urlopów. Jest to możliwe za zgodą funkcjonujących z zakładzie pracy związków zawodowych. Wygląda na to, że proces udzielania urlopów jest zupełnie „odformalizowany” i wystarczające jest jedynie porozumienie z pracownikiem.

Zatem jeżeli plan urlopów nie istnieje, a pracownik nie zawiadomi odpowiednio wcześnie pracodawcy, istnieje ryzyko odmowy udzielenia urlopu. Pamiętajmy o tym, że termin urlopu ostatecznie ustala pracodawca w porozumieniu z pracownikiem. Dlatego po stronie pracownika leży obowiązek zadbania o to, aby odpowiednio wcześnie powiadomić pracodawcę o swoich planach i uzgodnić z nim termin urlopu. Należy przy tym wziąć pod uwagę konieczność zapewnienia normalnego toku pracy w danym w dziale. Uzgodniony przez strony plan urlopów jest wiążący. Celem urlopu w głównej mierze jest regeneracja sił pracownika, a zatem jeżeli pracownik nie może rozpocząć urlopu, np. z powodu niezdolności wskutek choroby, pracodawca ma obowiązek udzielenia go w innym uzgodnionym terminie. 

Zgodnie z art. 167 Kodeksu Pracy pracodawca może odwołać pracownika z urlopu  tylko wówczas, gdy jego obecności w zakładzie wymagają okoliczności nieprzewidziane w chwili rozpoczynania urlopu. Pracownik w takiej sytuacji musi się stawić w pracy, a pracodawca jest obowiązany pokryć koszty związane z odwołaniem pracownika z urlopu.
Udzielenie urlopu zgodnie z planem urlopów jest prawem pracownika. Co zatem w przypadku nieudzielenia go w uzgodnionym przez strony terminie bez podania ważnej przyczyny? W takiej sytuacji pracownik może wystąpić do sądu pracy przeciwko pracodawcy, a kwalifikacja czynu jest traktowana jako wykroczenie przeciwko prawom pracownika zgodnie z art. 282 Kodeksu Pracy i skutkować może orzeczeniem kary grzywny od 1.000,00 do nawet 30.000,00 złotych.


Urlop wypoczynkowy w pierwszym roku pracy
Podejmując pierwsze zatrudnienie pracownik zwykle nie posiada stażu urlopowego uprawniającego do wyższego wymiaru (26 dni), co oznacza, że może on uzyskać  prawo do urlopu za każdy przepracowany miesiąc w wysokości 1,66 dnia, stanowiącej 1/12 z niższego wymiaru urlopu (20 dni) przysługującego po przepracowaniu roku (art. 153 K.p.).

W przypadku pierwszego urlopu wypoczynkowego pracodawca nie ma obowiązku zaokrąglać tego wymiaru do pełnego dnia, tak jak to się dzieje w przypadku kolejnego urlopu wypoczynkowego liczonego na zasadach ogólnych.
Prawo do kolejnego urlopu wypoczynkowego pracownik nabywa z dniem 1 stycznia każdego następnego roku kalendarzowego, o ile pozostaje tego dnia w stosunku pracy. Urlop kolejny w przeciwieństwie do pierwszego nabywany jest z góry, a jego wymiar zależy od stażu pracy pracownika, wliczając wszystkie poprzednie okresy zatrudnienia.


Urlopy zaległe - jak wykorzystywać?
Urlop wypoczynkowy nie udzielony w roku, w którym pracownik nabył do niego prawo od 1 stycznia następnego roku staje się urlopem zaległym.
Pracodawca ma obowiązek udzielić pracownikowi urlop wypoczynkowy do 30 września następnego roku kalendarzowego (art. 168 K.p.), co oznacza, że termin też jest zachowany również w sytuacji, jeżeli pracownik rozpocznie swój  pierwszy dzień urlopu właśnie 30 września danego roku.

Zmiana przepisów dotyczących terminu udzielania zaległych urlopów wypoczynkowych spowodowała, że pracownik chętniej planuje swój zaległy urlop mając do dyspozycji okres wakacyjny.


Czy pracodawca może zmusić pracownika do wykorzystania zaległego urlopu?
"Nie ma jednej prostej odpowiedzi na to pytanie. Wszystko zależy od okoliczności, a te mogą być rozmaite" - twierdzi Sąd Najwyższy. Istnieje jednak wyjątek od tej sytuacji. Pracodawca może wysłać pracownika na urlop tylko w okresie wypowiedzenia umowy o pracę. O udzieleniu urlopu wypoczynkowego decyduje pracodawca, dlatego pracownik nie może rozpocząć urlopu bez porozumienia z nim.

Pracodawca jest zobowiązany do udzielenia pracownikowi urlopu wypoczynkowego w ustalonym wymiarze i terminie, a pracownik nie może zrzec się prawa do niego i odmówić wykorzystania urlopu zgodnie z przepisami.


Co w przypadku osób zatrudnionych w oparciu o umowę cywilno-prawną i umowę o pracę tymczasową?
W przypadku zatrudnienia w oparciu o umowę zlecenie czy umowę o dzieło pracownikowi nie przysługuje urlop. Osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę tymczasową ma możliwość wzięcia urlopu w wymiarze 2 dni po każdym przepracowanym miesiącu.






2013-08-16 ,